بازار مسکن تهران در حالی پنجمین سال متوالی رشد قیمت را پشت سر می‌گذارد که بررسی روند تغییرات از سال ۱۴۰۰ تا خرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد آهنگ افزایش قیمت در همه مناطق یکسان نبوده است. تازه‌ترین داده‌ها حاکی از آن است که مناطق شمالی و شمال‌غربی تهران با جذب سرمایه و محدودیت عرضه، بیشترین رشد قیمت را تجربه کرده‌اند، اما مناطق جنوبی به دلیل افت قدرت خرید و رکود معاملات، با وجود افزایش قیمت، رشد بسیار کمتری را ثبت کرده‌اند؛ اتفاقی که شکاف قیمتی میان شمال و جنوب پایتخت را به بالاترین سطح سال‌های اخیر رسانده است.

پروژه‌های عمرانی، در ظاهر، محل تلاقی سرمایه، فناوری و نیروی انسانی هستند؛ اما در لایه‌ای عمیق‌تر، آنچه سرنوشت یک پروژه را تعیین می‌کند، نحوه توزیع ریسک میان بازیگران آن است. در هیچ نظام حرفه‌ای، موفقیت یک پروژه تنها به توان فنی پیمانکار وابسته نیست، بلکه به این بستگی دارد که هر ریسک بر عهده طرفی قرار گیرد که بیشترین توانایی را برای مدیریت آن دارد. با این حال، به نظر می‌رسد در صنعت احداث ایران این اصل به‌تدریج تضعیف شده است. ریسک‌هایی که منشأ آنها خارج از پروژه و خارج از اختیار مجری است؛ از تورم و نوسانات ارزی گرفته تا تأخیر در تخصیص بودجه، تغییر مقررات، فرآیندهای اداری، تأمین مالی و پرداخت مطالبات، در نهایت به پیمانکار منتقل می‌شوند. نتیجه این عدم توازن، تنها افزایش فشار بر شرکت‌های پیمانکاری نیست؛ بلکه کاهش بهره‌وری، افزایش هزینه اجرای پروژه‌ها، شکل‌گیری دعاوی قراردادی، تضعیف انگیزه سرمایه‌گذاری و فرسایش ظرفیت اجرایی کشور است. پرسش اصلی این است که آیا می‌توان از پیمانکار انتظار داشت هم پروژه را اجرا کند، هم تأمین مالی آن را بر عهده بگیرد، هم پیامدهای بی‌ثباتی اقتصاد کلان را تحمل کند و هم پاسخگوی تأخیرهایی باشد که نقشی در ایجاد آنها نداشته است؟ پاسخ به این پرسش، می‌تواند نقطه آغاز بازنگری در نحوه مدیریت ریسک در صنعت احداث ایران باشد.

بررسی فایل‌های عرضه‌شده در بازار رهن و اجاره تهران نشان می‌دهد همزمان با کاهش قدرت خرید خانوارها و افزایش تقاضای مجردها و زوج‌های جوان، بازار آپارتمان‌های ریزمتراژ بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.

بازار مسکن و اجاره در ماه‌های اخیر با تغییراتی در الگوی معاملات و رفتار خریداران و مستأجران همراه شده و به گفته فعالان صنفی، شرایط متفاوتی نسبت به دوره‌های قبل در آن مشاهده می‌شود.

میثم هاشمخانی، کارشناس اقتصادی: بازار مسکن در دوره جنگ برخلاف انتظار، رشد قیمت قابل‌توجهی را تجربه کرد. معمولاً در کشورهای درگیر جنگ، به دلیل ناامنی و کاهش تقاضا، قیمت مسکن افت می‌کند؛ اما در اینجا چنین اتفاقی رخ نداد. به نظر می‌رسد دلیل اصلی، کمبود گزینه‌های امن برای سرمایه‌گذاری بود.

رئیس اتحادیه مشاوران املاک گفت: در بخش مربوط به خانه اولی‌ها و کسانی که قصد سرمایه‌گذاری دارند فعلا خرید و فروش چندانی انجام نمی‌شود و بازار راکد است، اما معاملات توسط کسانی که قصد تبدیل به احسن واحدهای مسکونی خود را دارند، انجام می‌شود.

مدیرکل راه و شهرسازی استان زنجان با تأکید بر اینکه تأمین منابع مالی مهم‌ترین شرط تکمیل پروژه‌های نهضت ملی مسکن است، از اختصاص بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان منابع دولتی برای ساخت واحدهای مسکونی و اجرای زیرساخت‌ها و خدمات روبنایی این طرح در استان خبر داد.

هم‌زمان با تشدید فشار هزینه‌های سکونت در تهران، بررسی فایل‌های رهن و اجاره تیرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد مناطق ۱۹ و ۱۷ همچنان ارزان‌ترین نقاط پایتخت برای رهن‌ و اجاره نشینی در واحدهای کم‌سن‌وساز هستند؛ مناطقی که پیش‌تر در بازار فروش واحدهای نوساز نیز پایین‌ترین قیمت‌های پیشنهادی را ثبت کرده بودند.

بررسی آخرین وضعیت پیشرفت فیزیکی پروژه‌های شهرک نشاط و میانرود شیراز با حضور مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان فارس و با هدف پیگیری مستمر روند اجرای پروژه‌های عمرانی و محرومیت‌زدایی در این کلانشهر انجام شد.

با تفاهم اولیه میان ایران و آمریکا و احتمال دستیابی به یک توافق، بازار مسکن در آستانه تحولات تازه‌ای قرار گرفته است. محمود اولاد، کارشناس بازار مسکن تاثیر این توافق احتمالی را در سه بازه کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت بررسی کرده است.

اکنون سقف افزایش اجاره ۲۵ درصد تعیین شده؛ در حالی که طبق آخرین آمار رسمی مرکز آمار ایران، تورم سالانه خانوارها در اردیبهشت ۱۴۰۵ نزدیک به ۵۸ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۳.۹ درصد بوده است. بنابراین وقتی اجاره فقط اجازه رشد ۲۵ درصدی دارد، بخشی از هزینه حمایت از مستأجر عملاً به مالک منتقل می‌شود.

معاون عمرانی استاندار لرستان گفت: با توجه به اینکه بخشی از تأخیرهای موجود نهضت ملی مسکن مربوط به فعالیت پیمانکارانی است که توان فنی و اجرایی لازم را ندارند، اداره‌کل راه و شهرسازی استان موظف شد هرچه سریع‌تر نسبت به تعیین تکلیف این شرکت‌ها اقدام کند.