مدیریت آب و پساب؛ نخستین محور حکمرانی پایدار در دانشگاه‌ها

به گزارش خبرگزاری مهر،شینا انصاری رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در همایش ملی «دانشگاه سبز» با قدردانی از مدیریت دانشگاه، دبیرخانه علمی و اجرایی و مشارکت دانشگاه‌های کشور اظهار کرد: همایش دانشگاه سبز صرفاً یک رویداد علمی نیست، بلکه میدان گفت‌وگوی واقعی میان دانشگاه و نظام تصمیم‌سازی است؛ گفت‌وگویی که در صورت تداوم می‌تواند مسیر توسعه پایدار را از سطح ایده به مرحله اقدام عملی ارتقا دهد.

وی با اشاره به شرایط اقلیمی کشور افزود: تغییرات اقلیمی، تشدید خشکسالی‌ها، افزایش رخدادهای حدی و فشار بر منابع آب، ظرفیت تحمل توسعه ناپایدار را محدود کرده است؛ از این رو آینده‌نگری و تاب‌آوری باید به زبان مشترک مدیریت تبدیل شود و دانشگاه‌ها می‌توانند پیشگام این تغییر باشند.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست مدیریت آب و پساب را نخستین محور حکمرانی پایدار در دانشگاه‌ها دانست و تصریح کرد: در اقلیم ایران هیچ راهبرد سبزی بدون حکمرانی آب معنا ندارد. مدیریت مصرف باید از سطح توصیه‌های عمومی عبور کرده و به نظام حسابداری آب، ممیزی مصرف، کاهش نشتی و استفاده هدفمند از پساب تصفیه‌شده ارتقا یابد.

انصاری افزود: بسیاری از صرفه‌جویی‌ها با انضباط مدیریتی و پایش مستمر قابل تحقق است و این نقطه تلاقی دانش و مدیریت به شمار می‌رود.

وی در ادامه، پسماند را دومین حلقه این روایت دانست و گفت: دانشگاه‌ها در حوزه پسماندهای عادی و همچنین پسماندهای آزمایشگاهی مسئولیتی دوگانه دارند. دانشگاه سبز بدون اقتصاد چرخشی شکل نمی‌گیرد؛ باید پسماند را نه به عنوان هزینه، بلکه به عنوان جریانی قابل مدیریت و ارزش‌آفرین دید.

انصاری طراحی فضای سبز بر پایه منطق اکولوژیک، استفاده از گیاهان بومی، کاهش چمن‌کاری‌های پرمصرف و بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر را از دیگر ارکان دانشگاه سبز برشمرد.

وی افزود: نصب سامانه‌های خورشیدی و مدیریت داده‌محور مصرف انرژی، دانشگاه را به نمایشگاهی زنده برای آموزش و پژوهش کاربردی تبدیل می‌کند.

وی همچنین توسعه مسیرهای پیاده و دوچرخه، حمل‌ونقل اشتراکی و کاهش خودروهای تک‌سرنشین را از مؤلفه‌های حمل‌ونقل سبز دانست و تأکید کرد: دانشگاه سبز باید در زندگی روزمره دانشجویان قابل لمس باشد.

انصاری با اشاره به نقش فناوری اطلاعات گفت: دیجیتال‌سازی به تنهایی کافی نیست؛ ایجاد سامانه‌های پایش آب، انرژی و پسماند، بهره‌گیری از حسگرها و اینترنت اشیا و تصمیم‌گیری مبتنی بر شاخص‌ها لازمه بلوغ مدیریت سبز است.

وی افزود: توسعه کالبدی دانشگاه‌ها باید با ظرفیت‌های اقلیمی و محدودیت‌های محیط‌زیستی همخوان باشد، در غیر این صورت با هزینه‌های پنهان سنگینی در آینده روبه‌رو خواهیم شد.

انصاری گفت: تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد دانشگاه‌های موفق در مدیریت سبز دارای سه ویژگی کلیدی هستند: شاخص‌های قابل سنجش، نظام پاسخگویی و گزارش‌دهی مستمر، و مشارکت واقعی جامعه دانشگاهی.

وی پیشنهاد داد: هر دانشگاه «برنامه اقدام دانشگاه سبز» با اهداف کمی و زمان‌بندی مشخص تدوین کند؛ برنامه‌ای مبتنی بر شاخص‌هایی همچون مصرف آب، شدت مصرف انرژی، سهم انرژی‌های تجدیدپذیر، نرخ تفکیک و بازیافت پسماند و شاخص‌های حمل‌ونقل پایدار.

انصاری با تأکید بر رویکرد مشارکت‌محور سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: دانشگاه‌ها شرکای راهبردی این سازمان در پژوهش‌های کاربردی، اجرای پروژه‌های پایلوت، تدوین استانداردها و تربیت نیروی انسانی متخصص هستند.

در پایان این مراسم، چهارمین تندیس همایش ملی دانشگاه سبز از سوی رئیس دانشگاه تربیت مدرس به شینا انصاری اهدا شد.